- آزمایش پوستی توبرکولین (یا تست مانتو)

 تزریق توبرکولین روش ا ستانداردی است و فقط باید توسط کسانی انجام گیرد که در موارد انجام و تفسیر آن آموزش دیده اند . توبورکلین را به داخل پوست در سطح داخلی ساعد تقریبا کمی پایین تر از آرنج تزریق می کنند . محل تزریق ،اسم ،تاریخ،زمان انجام آزمون ثبت می شود و48تا72ساعت  پس از تزریق خوانده می شود و واکنش به صورت سفتی(سخت شدن)وقرمزی ایجاد می شود پس  ازلمس ناحیه ی سفت قطر عرضی سفتی را اندازه می گیریم . محل قرمز بدون سفتی برای ما ارزشی ندارد و فقط قطر عرضی منطقه ای سخت باید اندازه گیری شود .سفتی در اثر تجمع لنفویست ها ایجاد می شود .این تست 2تا8هفته پس از شروع عفونت سل مثبت می شود.

*اگر قطر سفتی بیش از10میلی متر باشد=تست مثبت

*اگر قطر بین 5تا10میلی متر باشد= تست مشکوک (ممکن است مثبت باشد)

*اگر قطر بین 0تا4میلی متر باشد=تست منفی

تست توبروکلین مثبت به معنی ابتلا به بیماری سل نیست بلکه شاید نشان دهنده این باشد که فرد تماس قبلی با میکروب سل داشته ویا اینکه واکسن سل(ب ت ژ)را دریافت کرده است .واکنش تست مشکوک  (یعنی بین 5تا10میلی متر) در یمارانی که به HIVیا ایدز مبتلا هستند وآنهایی که تماس  نزدیک با فرد مبتلا به سل دارند و افرادی که عکس ریه سل را نشان می دهد مثبت به حساب می آید . بیش از 90درصد افرادی که تست توبرکولین آنها مثبت است علا ئم بالینی بیماری سل را ظاهر نمیکنند.

 

 

ممکن است فردی مبتلابه سل باشد اما تست توبرکوکلین آن منفی باشد که دراین صورت عوامل زریر باعث منفی شدن تست شده اند:

*مشکلا ت تکنیکی مانند تزریق زیر جلد(زیر پوست)

*مصرف مواد تاریخ گذشته ونگه داشتن ماده در سرنگ قبل از تزریق

*عواملی مثل سن (مخصوصا در نوزادان وافراد مسن)

*عفونت های ویروسی مثل سرخک ، اوریون ،تزریق واکسن و..)

* سوء تغذیه وبیماری هایی مثل نارسایی مزمن کلیه،سوختگی ،افراد مبتلا به ایدز

*عفونت های باکتریایی (مثل تب مالت و...)ونقص سیتم ایمنی بدن

• درمان بیماری سل:

*سل قابل درمان است ونباید کسی از این بیماری بمیرد .

* درحال حاضر بیماری سل کاملا قابل درمان است اما به شرطی که بیماران به طور منظم و کامل و تحت نظارت مستقیم کارمند بهداشتی و فرد دوره دیده دارو مصرف کنند .

*در اکثر موارد نیازی به بستری شدن در بیمارستان وجود ندارد.

*دو هفته پس از شروع درمان منظم ،خطر سرایت به دیگران از بین می رود.

*همه ی بیماران مبتلا به سل باید دوره درمان خودر ا کامل کنند زیرا خطر درمان ناقص سل از درمان نکردن آن بیشتر است.

*مصرف مرتب دارو ،تغذیه مناسب ،نورآفتاب ،هوای پاکیزه ورعایت بهداشت فردی تاثیر زیادی در بهبودی بیماران دارند.

*استراحت در بستر تازمانی که علائم بیماری محو شوند وآزمونها از بین رفتن میکروب را نشان دهند لازم است وباید به مدت 6ماه شخص فعالیت های خودر ا محدود کند.

*در حال حاضر 5دارو ضد سل در دسته ی اول قرار می گیرند که شامل:ایزونیازید،ریفا مپین،پیرازین آمید،استرپتومایسین واتامبوتول است.

این ترکیبات بایدبا هم مصرف شوند تا از مقاومت باکتری نسبت به دارو پیش گیری کند وهم چنین عوارض کمتری داشته باشد.درمان دارویی به مدت 6تا12ماه ممکن است طول بکشد. این داروها را روزانه حداقل برای 2ماه باید مصرف کنند پس در موارد کوتاه مدت 4ماه ودرموارد دراز مدت 7ماه دیگر بادو داروی ریفامپین و ایزونیا زیرادامه دهد. در صورت بروز بیماری درشخصی که قبلا درمان شده است احتمال مقاومت دارویی مطرح است در این صورت مریض باید دارویی که مصرف نکرده را استفاده کند ودرمان 5دارویی را ادامه دهد .درمان کوتاه مدت موجب کم کردن عوارض ناشی از کوتاهی بیمار دردرمان است.قطع درمان در زمان حاملگی ممنوع است و باید آن را با دو داروی ایزونیازید و ریفامپین به مدت 9ماه ادامه داد واسترپتومایسین وایتونامیدرا نباید در دوران حاملگی مصرف کرد .اگر بیش از2ماه ریفامپین وپیرازین آمید را با هم استفاده کنیم باعث صدمه به کبد می شود در بیماران با سابقه ی کبدی و یا الکلی وبه خصوص دربیمارنی که دارو جهت بیماری کبد دریافت می کنند باید دارو با احتیاط مصرف شود داروی اتامبوتول باعث اختلال در تشخیص رنگ آبی وسبز می شود واز این رو نباید در کودکان زیر 7سال تجویز گردد.باید داروها با معده خالی یا حداقل یک ساعت قبل از غذا مصرف شوند .جز در موارد پیشگیری درمان تک دارویی ممنوع است.

داروی ایزونیازید برای پیشگیری دربیماران درمعرض سل می توان استفاده کرد که شامل موارد زیر است:

*افرادی که با بیمار مبتلا به سل فعال هم خانه هستند.

*بیماران ایدزی با تست توبرکولین وسفتی بیش از5میلی متر

*بیماران با ضایعاتی که در قفسه سینه دیده شده است و تست با سفتی بیش از 5میلی متر

*بیمارانی که تست آنها نسبت به نتایج تست قبلی توبروکولین تغییر داشته ونشانه ی تماس اخیر باسل و عفونت احتمالی است.

* معتادان مواد تزریقی با تست توبروکولین بیش از10میلی متر

*افراد با بیماری های زمنیه ای پرخطر با تست پوستی بیش از 10میلی متر

*افراد نیازمند به پیشگیری از سل وبیماران در سنین زیر 35سال با تست پوستی بیش از10میلی متر ودارای یکی از شرایط زیر  :

1-افراد متولد دشه در کشورهایی با شیوع بالا

2- کاکنان موسسات بهداشتی

3- بیماران بستری در موسسات درمانی

بیماران دریافت کننده ایزونیازید باید از مصرف غذاهای حاوی تیرامین وهیتامین مثل تن ماهی ،پنیرکهنه،شراب قرمز،سس سویاو مواد حاوی خمیر ترش اجتناب کنند.مصرف این غذاها با ایزونیازید باعث سردرد،برافروختگی،کاهش فشارخون ،سردرد با تحریک نور وتپش قلب وتعریق می شود. اگر اولین خط دارویی تاثیر نگذاشت می توان از داروهایی مثل اتیونامید،کاپرومایسین،پاراآمینوسالیسیلات سدیم،سیلکوسرین استفاده کرد علاوه براین استفاده از آمینوگیلوکوزیدها،ریفابوتین،کلوفازیمین،کوئینولون ها وترکیبات دارویی ممکن است موثر باشد.